Vəzir Əmid-ül-Mülk Kundiri haqqında bilgi və oldürülməsi
: Sultan Tuğrul Səlcuqlunun Əmid-ül Mülk deyə zikr olunan və Əbunəsr demək ilə
məşhur bir vəriri vardı. Babası b;r dehqan idi. Kəndisi çocuq ikən bilginlərdən
Müvəffəq Nişaburinin xizmətinə gedib, elmlə məşğul olmuşdu. Əli ibni Hüseyn
Baharzi dəmək ilə məşhur, ağıl və anlayış ilə vəsflənmiş bir şəxsi, kəndisinə dərs
arxadaşı edib, bir-birlərini gecə və gündüz elm oyrənməyə təhrik edib, ikisi də
oxuyub, hər elmdə başarılı və sonsuz bilgi sahibi oldular. Sonra Əbunəsr Səlcukluların
xizmətinə girib, öncə hacibi- bab, daha sonra da əmiri-hüccab oldu. Sultan Tuğrulun zamanında qüvvət və qüdrət sahibi bir vəzir oldu. Bir gun Bağdadda Sultanın divanında
oturmuşdu. Dərs arxadaşı Şəyx Əli ibni Hüseyn Baharzi gəlib divana girdi. Əbu Nəsrə
salam verdi. Əbunəsr də arxadaşına tam bir sayqı göstərib, cox kəramətdə bulundu
və bir-birlərinə sevgi göstərib, durumlarını sorub, qonuşdular. Şəyx Əli ibni Hüseyn
Baharzi gedərkən, Əbunnəsr “yarın yenə gəlib bizimlə bir neçə gün qalasın” dedi.
Şeyx Əli o gecə Əbunəsri öyən axıcı və gözəl bir qəsidə yazaraq ertəsi gün gəlib,
Əbunəsrə oxudu. Əbunəsr də ərəb bəylərinə “ iştə əcəmdə bunun kimi olqun, fazil
və alim kimsələrimiz vardır” dedi. Bütün əmirlər Çəyx Əlini bəyənib, təqdir ettilər.
Sonra Əbunəsr, Şəyx Əliyə min altun ərməğan verib, onu məmnun etti. Tuğrul Xan vəfat etdiyində ondan sonra yerinə Alparslan
sultan oldu. O da Əbunəsr Kundurini vəzirliyə təyin etdi. Bir gün Alparslan, Xarəzmşah
ilə əkrəbalıq qurub və müttəfiq olmağı niyyət etdi. Xarəzmşahın qızı ilə evlənmək
istədi. Əbunəsr Kundurini məktub və ərməğan ilə “bizə qızını xatunluğa vərsin” deyə
vəkil edib göndərdi. Əbunəsr də məktub və ərməğanla Xarəzmşahın hüzuruna vardı.
Məktubu verib, xəbəri söylədi. Xarəzmşah bunu qəbul etdi. Qızını Alparslana nikahladı.
Kunduri vəkalət yoluyla Alparslanı təmsil etdi. Sonra bütün cehizi ilə qızı
alıb, Alparslan tərəfinə yola şıxdı. Əbunəsr Kunduri yolda ikən, daha qızı
aparıb, xizməti yərinə gətirmədən, düşmənləri Kunduri haqqında Alparslana pis
sözləri söylədilər. “Əbunəsrin üsyan etdiyi və Xarəzmşahın qızını öz nəfsi üçün
nikahladığını” dedilər. Alparslan bunu eşidib Əbunəsrə cox qızar. Sultanın
Kunduriyə olan münasibəti dəyişdi. Kundurinin edamına niyət etdi. Kunduri bunu eşidib,
qorxu və dəhşətindən erkəklik orqanını kəsib, kəndisinin erkəkliyi yox etdi.
Kunduri kəndisinə isnad olunan iftiranı yapmadığını Alparslana inandıraraq, edam
cəzasından və öfkəsindən bu yolla qurtulmaq istəmişdi. Kunduri Alparslanın hüzuruna
vardığında Səlcuqlu sultanı vəzirliği Nizam-ul Mülkə verdi. Kundurini də zindana
atdırdı. O həbsdə bir cox şeir yazıb söylədi. Vəzir Əbunəsr Kunduri öncə Nişaburda
Xorasan Amidinin evində, sonra Mərv’ə aparılıb, bir evdə eşi və çocuğu ilə həbs
edildi. Öldürmək üçün cəlllad gəldiyi zaman qurtulmaqdan ümidini kəsdi. Bir
qızı və bir xatunu vardı. Şair xizmətkarları bir yerdə toplanıb bağrışıb ağlaşaraq
Kunduriyə vida etdilər. Ondan sonra Amid-ul Mülk hücrəsinə girdi. Qüsl edib,
iki rəkət namaz qılaraq Allah’a dua eylədi. Onu öldürməyə gələn cəllada yüz altun
verdi və “mənim sənin üzərindəki xizmət haqqım və sənə vəsiyətim budur : Məni asanca
öldürüb, acıma və şəfqət yoluna gedəsən, sonra zəmzəm suyu ilə yuyulmuş kəfənimimlə
kəfənləyəsən və ağzımdan Nizam-ul Mulkə böylə söyləyəsən ki, zərərli bir iş
görüb, zülm yoluna getdin. Turklərə vəzir və divan sahiblərini öldürməyi öyrətdin.
Bir kimsə bir quyu qazarsa, icinə düşən ölər və adəti ortaya qoyan, qiyamət qədər,
hər o adəti edən qədər gqnah bular. Bunları Nizam-ul Mülkə söylərsən. Bundan
sonra Allahın qəzasına təslim oldu. 29. 01. 1064 tarixində bazar günündə öldürüldü.
Kundurinin öldürülməsinə ağlayıb, çox üzülmüş
və mərsiyələr söylənmişdir.[1]
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder