16 Aralık 2019 Pazartesi

Einstein´in allah konusunu irdelediği mektubu


Einstein´in allah konusuyla ilgili olarak yazdığı mektup üzerinde dözümle çok düşünülmesi gereken bir konuyu içermektedir. Çünkü Einstein bütün beşer tarihinin en büyük fizikçisi değilse de, kuşkusuz yeryüzünün gördüğü en büyük düşünen beyinlerden birisi olmuştur. Bu mektup sanat yapıtlarının ticaretiyle uğraşan Christie's Kurumu tarafından 2018 yılının aralık ayının açık artıma satışında üç milyon dolara satılmıştır. Einstein yaşamı boyunca çok mektuplar yazmıştır. Yalnız bu mektubunun benzersiz özellikleri vardır. Birincisi şu ki, o, ölümünden bir yıl önce bu mektubunda Yahudilik ve dinler üzerine görüşelerini açıklamıştır. İkinci özellik de şu ki, bu mektup onun elyazmasıdır, makinayla yazılmamıştır. Dolayısıyla bu mektupta yazılan düşünceler tümüyle Einstein´in kendisine özgüdür. 2008 yılına denli kimsenin bu mektuptan haberi yoktu. Çünkü mektubun alıcısının varisleri onu gizlin tutmayı yeğlemişlerdi. Mektup 03.01.1954 tarihinde Alman filozof Eric Gutkind´in üçüncü kitabı üzerine ona hıtaben yazılmıştır. Eric Gutkind de Einstein gibi 1933 yılında Amerika´ya sığınır. Gutkind bu kitabında herkesi Tevrat´a uymaya çağırmakta ve Tevrat´ı savaşçıl ve Yahudi dinini de fesata bulaşmamış olarak değerlendirmektedir. Einstein´in mektubu yalnızca 1/5 yapraktan oluşmaktadır. Bu mektubu “God letter” (allah hakkında mektup) olarak nitelemişler. Mektupta Einstein kendi eleştirilerini açıkça dile getirmiştir. Eleştirilerinin yanı sıra Gutkind´le ortak bir zemin de bulmak çabasındadır. Einstein “Allah kavramı benim için insan güçsüzlüğünün göstergesi dışında başkaca hiçbir anlam ifade etmez. Belki saygı duyulabilir, ama Tevrat ilkel mitolojilerden başka bir şey değildir. Tevrat üzerine en dürüstçe ve akıllıca edilmiş açıklamalar bile bu konuda benim düşüncemi değiştiremez” diye yazar. Einstein kendisini Yahudi bilse de, “Benim için bozulmamış Tevrat diğer bütün dinler gibi ilkel düşünüşlerin hurafelerinden başka bir şey değildir. Ben gurur duygusuyla kendimi Yahudi olarak görsem ve Yahudi düşünce biçimiyle derinden bağlantılı olsam da, ancak Yahudileri başka kavimlerden üstün edecek hiçbir özellik göremiyorum. Benim için Yahudiler başka halklardan üstün değiller. Ayrıca, Yahudileri üstün kavim olarak niteleyen hiçbir niteliği de görümüyor, tanımıyorum” şeklinde yazmaktadır.

Hiç yorum yok: