Çarqrad

 

DOSTOYEVSKİ və KONSTANTİNOPOL

“Konstantinopol bizim olmalıdır, fəth edilməlidir ruslar tərəfindən, türklərdən alınıb əbədi bizim olmalıdır”

–Dostoyevski

Bakıda yaşayan bir dostumla yazışırıq.

Ukrayna savaşına çatanda söz gəlir Dostoyevskiyə çıxır.

Yuxarıdakı sözlərini xatırlayırıq.

Təsadüfdür nədir, bilmirəm, Nevzorov da son Youtube paylaşımında Dostoyevskidən bəhs edir, onu “Rus pravoslav faşizminin baş ideoloqu” adlandırır.

Gecə Lvovdakı bir arkadaşımla danışıram telefonda.

Narahatdır.

Ailəsini Polşaya göndərib, özü isə savaşmağa hazırlaşır…

Dostoyevski “Дневник Писателя” (Yazıçının Gündəliyi) əsərini 1877-də qələmə alıb. Onu ilk dəfə aspirant vaxtı oxumuşdum.

Dünən axşam yenidən xatırladım onun bu xəstə ruhlu mətnini…

Ruslar İstanbula “Царьград” (Çarqrad) deyirlər, yəni “Şəhərlər Çarı” – Sən bir sevginin, arzunun gücünə bax.

Nə qədər çox istəməlisən ki, şəhərə Şəhərlər Çarı deyəsən.

Rus radikal dinçi-faşist ideologiyasına görə Pravoslav aləminin qılıncı olan ruslar İstanbulu ələ keçirəndə Dünya Xristianlığı zəfər çalacaq.

Putinçi Pravoslav Çarqrad qrupu da Türkiyəni parçalamaq və İstanbulu ələ keçirmək kimi bir xəyalı tərəfdarlarının beyninə işləmişlər.

Dostoyevskinin “Yazıçının Gündəliyi” qeydlərində Konstantinopol, yəni İstanbul gec-tez bizim olmalıdır kimi utopiyası bir rus dindarının ambisiyalarının böyüklüyünə misaldır.

Rusiyanın bütün slavyanları bu dövlətə toplayıb paytaxtı Çarqrad (İstanbul) edəcək bir Avrasiya dövləti qurma ehtirası rus tarixçisi Nikolay Danilevskinin 1867-ci ildə yazdığı “Rusiya və Avropa” əsərində yazılıb ilk dəfə. Dostoyevskinin bu əsərin təsirinə düşdüyü aşkardır.

“Roma-German” adlandırdığı Qərbin fərdiyyətçi, aqressiv və kafir olduğunu deyən Danilevski pravoslav xristian slavyan ümmətinin Avrasiyanı qurmaqla dünyanı xilas edəcəyini bəyan edir. Bu fikirlərin oxşar və surətlərinə Avrasiyaçı Duqinin kitablarında və bir vaxtlar Putinin yaxın silahdaşı olan Vladislav Surkovun yazılarında da rast gəlinir.