تمامی سوخن
ائیلردی بو سوز ایله موناجات،
مؤحنتلره ایسته ییب موکافات،
کاچیلدی گولی حدیقه روز،
گؤستردی گونش جمالی فیروز.
مورغی دمی صوبح چکدی آواز،
زاغی شبی تیره قیلدی پرواز.
هم صفحه عالم اولدو رؤوشن،
هم دانه انجوم اولدو خرمن،
گون آیینه داری اولدو گردون،
تؤکدو قدمینه دورری مکنون.
صوبح اوردو صفایی صیدقدن دم،
آچیلدی گولی نیشاطی عالم.
تاثیری صفایی جامی خورشید،
گؤی گولشه نین ائتدی بئزمی جمشید.
لاله کیمی داغه چیخدی مجنون،
نظزاره یه آچدی چئشمی پورخون.
گؤردو کی، گلیر ندیمی کامیل،
همرازی قدیم، زئیدی قابیل.
روخساریندا نیشاطدن نور،
بهجت گؤزونه جمالی منظور.
یوخ ذره جه غصه و ملالی،
مجنونه عجب گؤروندو حالی.
سوردو کی: - " ندندیر اینبیساطین؟
عادتجه گؤرونمه ین نیشاطین؟
مقصودینه دسترسمی اولدون؟
دیلدارینه همنفسمی اولدون؟
نه قدر ایله سربولند اولوبسان؟
نولدو کی، نیشاطمند اولوبسان؟ "
زئید آچدی دوری خزانه راز:
- " کئی طورفه هومایی اؤوجی اعزاز!
دون طؤوفی دییاری یار قیلدیم،
اول سرو یانا گوذار قیلدیم.
تعویذ وسیله سیله بیر دم،
اولدوم حرمی ووصاله محرم.
گؤردوم مهی عاریضین ضیاسیز،
آیینه طلعتین جیلاسیز.
نه لعلی لبینده قطره آب.
نه ماه روخونده ذرره جه تاب.
لعلی تره اشکی گؤوهر انگیز،
برگی گوله نرگیسی گوهرریز.
گؤردو منی ائتدی ناله و زار،
راز آچدی منه کی: - " ائی وفادار!
دوشدو اولا نَجده رهگوذارین،
گؤردون اولا حالین اول فیکارین،
مجنونومو گؤردون ایسه، بیللاه!
ائیله منی زاری اوندان آگاه!
نئجه کئچر اولا ماه و سالی؟
کیم اولا رفیقی، نولا حالی؟
بیللاه، گوذر ائتسن اول یانایه.
رحم ائت منی زار و موبتلایه!
مندن اونا شرحی ضعفی حال ائت!
حالین منی خسته دن سوال ائت!
سؤیله، نئجه سن هوجومی غمدن؟
طوغیانی مشققت و سیتمدن؟
ماتمزده اولدوغون ائشیتدیم،
قیلدیم یاخا چاک و شییون ائتدیم.
اول سرو کی، چیخدی بو چمندن،
مندن گئتدی، دئییل کی، سندن.
آنجاق بیر اول ایدی کیم، چکیب غم
ایستردی منی سنینله همدم،
چوخ گؤردو بیزه سیپئهری قدار
یوز مین اغیار ایچینده بیر یار.
بیر ظولمدورور بو آشیکاره،
الدن نه گلیر، بونا نه چاره!
بو دردی کی، آز دئییل یوگوشدور،
هم صبر ائده لیم کی، صبر خوشدور.
من، توت کی، موقییدی حیصارم،
محبوسی هیجابی ننگ و آرم.
گر شمعه آچیلسا شرحی راضیم،
سایه مدن اولور مین ائهتیرازیم.
گر سایه مه سؤیله سم غمی دیل،
شمعین حسدی گلیر موقابیل،
نه یازماغا نامه ایختییاریم،
نه ائتمه یه عرض رازداریم.
قؤنچه کیمییم منی پریشان،
آغزیم دوتولو، ایچیم دولو قان.
سن کیم، شهی کیشوری ریضاسان،
هر کیمه دیلرسن آشیناسان.
یوخ حؤکمو سنه چو خامه غئیرین،
اؤز باشینادیر همیشه سئیرین.
آیا نه اوچون قلیرسان ائهمال،
اؤز نظمی لطیف و دیلکشیندن،
مضمونی عیبارتی خوشوندان،
لوطف ایله قیلیب همیشه تحریر،
گؤندرمه دیگین دئییلمی تقصیر؟
سندن دئگیلم بو ایشده راضی،
حالا کرم ائت خیلافی ماضی،
نظم ائیله ییبن بیانی حالین،
شرحی روخی زرد و اشکی آلین،
ایرسال ائده گؤر منی حزینه،
کول ( کی اول) جؤوهره جان ائدیم خزینه.
الفاظی اولوب همیشه ذیکریم،
بو کارگه ایچره بکری فیکریم،
طرزی غم ائدنده جانه تصویر،
اول نقشدن اولا چاشنیگیر " .
هم حالی دیلین قیلیردی ایظهار،
هم بو غزلی قیلیردی تکرار:
بو غزل لئیلیی دیلپزیریندیر
نئچون، اول شمعی کافور اوزره کیلکین میشکبار ائتمز؟
یازیب بیر روقعه مین لوطفه بیزی اوممیدوار ائتمز؟
منیمله دوست لوطفون آز ائدیب، چوخ تن ائدر دوشمن،
نچون لوطف ائیله ییب دوشمنلری بیر شرمسار ائتمز؟
گل، ائی گؤز، یار خططین نامه ده گؤرمک هوس قیلما
کی، خطی نامه دفعی دردی هیجری خططی یار ائتمز!
کبوتردن اوماردیم، نامه سین، گؤر ضعف طالع کیم،
گؤروب آهیم اودون مندن یانا اول هم گوذار ائتمز.
فوضولی، نامه دیلدار بیر تعویذدیر گویا
کیم، اونسوز خسته دیللر خاطیری بیر دم قرار ائتمز.
تمامی سوخن
مجنون کی، ائشیتدی اول پیامی،
بختی موتمررید اولدو رامی،
ایقبالینا اعتیقادی اولدو،
دیلدارینا اعتیمادی اولدو.
خونابی سیریشکدن چکیب نم،
گولزاری ضمیری اولدو خوررم.
هم گولدو اوزو چیراغلار تک.
هم کؤنلو آچیلدی داغلار تک،
زئیده دئدی: ائی رفیقی صادیق!
من وحشییه همدمی مووافیق!
چون موژده مرحمت یئتیردین،
یاریم خبرین منه گتیردین،
مندن هم اونا یئتیر ثنالر،
عرض ائیله دورودلر، دوعالر،
خاکی درینه یئتیر نییازیم،
درگاهینه عرض ائیله راضیم:
" کئی جانیمه دادلی درد و داغی
کؤنلوم فرحی، گؤزوم چیراغی!
لیللاه و لحمد یار ایمیشسن،
من ایسته دیگیمجه وار ایمیشسن.
عهدینده وفا بولوندو آخیر،
شهدینده شفا بولوندو آخیر،
بیلدیم کی، منی سئویرسن، ائی ماه!
احسنت، احسنت، بارکللاه!
لوطفون خبری قراریم آلدی،
شیرین سؤزون ایختییاریم آلدی.
لوطفون ائشیدیب اولور جیگر تاب،
شیرین سؤزونه گتیرمزم تاب.
آه، ار قیلیب اؤزگه رسم بونیاد،
ناگه توتاسان طریقی بیداد،
تلخ اولا سؤزون میثالی باده،
لوطف اولمایا ، قهر اولا آراده.
خوبان ایشی جؤور ایله جفادیر،
سندن گؤرونن منه وفادیر.
قوربان سنه اؤزگه نازه نینلر،
ایدراکینه یوز مین آفرینلر .
کیمسه چو سنه وفاده ائتمز،
جانین سنه کیمسه وئرسه ایتمز.
معشوقه ایکن اولوب وفادار،
عاشیقلیگینی هم ائتدین ایظهار.
عاشیق دئر ایمیش منه خلایق،
گؤرمن بونا هم اؤزومو لایق،
من ناقیصم، ائی حریفی قابیل،
سنسن رهی عشق ایچینده کامیل.
تحسین کی ، یگانه زامانسان،
جان وئرمک اولور سنه کی، جانسان.
هر شوخده گر اولایدی بو طؤور،
سن اولماز ایدین یگانه دؤور.
گر غئیره بو حال اولایدی مقدور،
سن اولماز ایدین جهاندا مشهور.
یاد ائیله مگیندن اولموشام شاد،
سن شاد اولاسان همیشه من یاد.
ها بؤیله منی حزینی شاد ائت!
گه گاه ترححوم ائیله، یاد ائت!
ائی سروی سمنبری گول اندام!
ترویجی متاعی صبرو آرام!
ائی خوسرووی کیشوری ملاحت!
مهتابی شبی-نیشاط و راحت!
چون بنده یه رحمت ائیلر اولدون،
ایظهاری محبت ائیلر اولدون؛
مینبعد طریقی مئهر توتگیل،
اووَلکی طریقینی اونوتگیل!
قویما چیخا حسرت ایله جانیم،
حددن اؤته ناله و فغانیم!
مئیلی منی زار و بیقرار ائت،
گاهی بو یانایه بیر گوذار ائت!
همدردیم ایسن، منیمله یار اول!
همدردیلیگین یوخ ایسه، وار اول!
سن اؤیله موقیمی مسندی ناز ،
من بؤیله، بلا و درده دمساز.
سن محفیلی عیش کامیکاری،
من گوشه درد دیلفیکاری.
عشق ایچره، گؤزوم، روامیدیر بو،
راه و رویش و وفامیدیر بو ؟
گر دوغرو ایسه وفاده لافین.
مندن نه اوچوندور اینحیرافین ؟
گل رفع ائده لیم غمی فراقی،
یاندیرالیم اودا ایشتییاقی ،
اولسون دون و گون منیمله سئیرین،
چون من سنینم ، سن اولما غئیرین!
ور بن سلام مانع اولسا
سدی ره وصل واقع اولسا
بیلدیر، قیلاییم سیاه بختین
بیر آه ایله تار و مار بختین
چون رازی دیلین تؤکردی اول یار،
زئید ایله دی عزمی کوی دیلدار.
پروانه سؤزون دئییب چیراغه
بولبول خبرین یئتیردی باغه.
بو بن سلامين کئيفيييتي وفاتيدير و لئيلينين اول بلادن نجاتيدير
ساقي، فلگين گؤر اينقيلابين!
گؤستر قدح ايچره مئي حوبابين!
مئي آيينه جهان نومادير،
خاکي زر ائدن بو کيميادير.
بو فايده بس دئييلمي اوندان
کيم، فاروق ائدر غمي جاهاندان؟
بير خواب و خيال ايميش بو عالم،
بو خواب و خياله اولما خوررم!
احوالي زمانه مونقليبدير،
اوندان خَرَد اهلي موجتنيبدير.
غم ماتمين ائيله ينده بونياد،
هئيياه بو نؤوع چکدي فرياد
کيم، بن سلامي ائتدي گردون
آماجي خدنگي آهي مجنون.
اول سددي گؤتورمه يه آرادن،
اشک اولدو روان ايکي يانادن.
اول نؤورسي ناتوان، دمادم
شؤوق ايله چکردي مئحنت و غم.
حسرت المي يامان المدير،
غم بدريقه رهي عدمدير.
درد و غمي حسرتي نيهاني،
سروي قدين ائتدي خيزراني.
اوز اوردو پوزولماغا طيليسمي،
بير غايته یئتدي ضعفي جيسمي
کيم، پئيکري نقشي بستر اولدو،
رعنا قدي بستر ايستر اولدو.
گون-گوندن اولوب خراب حالي،
قالمادي ساغالماق احتيمالي.
دردينه دوا بولونماز اولدو،
رنجينه شفا بولونماز اولدو.
انديشه عؤمرو اولدو باطيل،
جان وئردي و حقه اولدو واصيل.
کيمدير کي، گليب جهانا گئتمز؟
کيم کاميل اولور زواله ائتمز؟
بودور ره و رسمي روزيگارين
کيم، اولا خزاني هر بهارين.
لئيليني گتيرمه يه فغانه،
اول واقعه اولدو بير بهانه.
ماتم توتوب ائتدي اول گيريفتار،
ديرناغي ايله اوزونو افکار.
چاک ائتدي فراغت ايله جامه،
فاش ائتدي فغاني خاص و عامه.
يانديردي ائوين، قوپاردي تختين
تاراجي فنايه وئردي رختين.
گئيسويي موعنبر ائتدي برباد،
افلاکه يئتيردي آه و فرياد.
گردون کيمي رختي نييله اوردو،
آتش کيمي باشه کول ساووردو.
دئرلر بو ايدي عربده عادت
کيم، ار اگر اؤلسه، قالسا عؤورت
بير ايل، ايکي ايل توتاردي ماتم،
فرياد و فغان ائديب دمادم.
خوش گلدي بو عادت اول نيگاره،
فريادو فغانه بولدو چاره.
ماتمکده ائيله دي مقامين،
ماتمده کئچيردي صوبح و شامين.
بير نئچه گون اوندا آغلاييب زار،
هم آتا ائوينه دؤندو ناچار.
امما، دون و گون فغان ائدردي،
خونابي جيگر روان ائدردي.
فرياده گلنده گاه و بيگاه،
اؤز کؤنلونده دئيردي اول ماه
کيم: - " بن سلامه رحمتي حق،
عشقيم رَويشينه وئردي رؤونق.
رفع ائيله دي پرده مودارا،
پونهان غميم ائتدي آشيکارا " .
اول واقعه دن اولوب خبردار،
توتدو رهي دشت زئيدي غمخوار
گؤردو کي، شيکسته حال مجنون،
دورموش دد و دام ايچينده محزون.
چون وئردي سلام، قيلدي اعلام
کيم، ايبني سلامه نئتدي اييام.
وئردي بو قضييه دن بشارت
کيم: - " قيلدي موعاريزين خسارت،
دهر ايبني سلامي قيلدي پامال،
لئيلي اؤز ائوينه دؤندو خؤشحال " .
مجنون چکيب آه، قيلدي ناله،
افغان ائديب آغلادي بو حاله.
حئيرتلره دوشدو زئيدي غافيل،
بو حالت اونا گؤروندو موشکيل.
کيم، فؤوتي رقيب ائشيتسه عاشيق،
گولمک گرک، آغلاماق نه لايق؟
تحقيقي بياني حال قيلدي،
اول واقعه دن سوال قيلدي.
مجنون دئدي: - " ائي وفالي ياريم!
يوخدورمو بو يولدا ننگ و عآريم؟
جانانه يه جان وئرن ائتيبدير،
جان وئرمه ين آرادا ايتيبدير.
اول دوستوم ايدي، دئييلدي دوشمن،
هم اول اونا عاشيق ايدي، هم من.
اول جانيني وئردي واصيل اولدو،
اؤز مرتبه سينده کاميل اولدو،
نقصيم منيم ايرمه دي کماله،
عئيب ائيله مه آغلاسام بو حاله " .
عاشیق اولدور کیم، قیلیر جانین فدا جانانینا،
مئیلی جانان ائتمه سین هر کیم کی، قییماز جانینا
جانینی جانانه وئرمکدیر کلامی عاشیقین،
وئرمه ین جان، اعتیراف ائتمک گرک نؤقصانینا.
وصل اَییامی وئریب جانانه جان راحت بولان،
ائیدیر اوندان کیم، سالیر جانین غمی هیجرانینا.
عشق رسمین عاشیق اؤیرنمک گرک پروانه دن
کیم، گیرر گؤردوکده شمعین آتشی سوزانینا.
فانی اول عشق ایچره کیم، بنزر فناسی عاشیقین،
فیضی جاوید ایله خیضرین چئشمه حئیوانینا!
عشق دردی نین دواسی قابیلی درمان دئییل،
ترکی جان دئرلر بو دردین مؤعتبر درمانینا.
هیچ کیم جانان اوچون جان وئرمه یه لاف ائتمه سین
کیم، گلیبدیر بو صیفت آنجاق فوضولی شانینا.
بو لئیلینین ایبنی سلامدان سونرا ماجراسیدیر و ضایعه مئحنتده واقع اولان بلاسیدیر.
چون آتا ائوینه دؤندو لئیلی،
افغانه اولوب همیشمه مئیلی،
توتموشدو طریقی اهلی ماتم،
تجدیدی عزا قیلیب دمادم،
هر قاندا بیلیردی وار بیر زار،
اندوه و موصیبته گیریفتار،
جمع ائدیب اولوردو انجمن ساز،
ائیلردی سرودی نؤوحه آغاز.
گر ایبنی سلام ایدی بهانه،
مجنون ایدی باعثی اول فغانه.
آغزیندا ایدی بیر اؤزگه ذیکری،
کؤنلونده ایدی بیر اؤزگه فیکری.
ایظهار قیلیردی اؤزگه آدین،
پونهانی ائدردی اؤزگه یادین.
بو رنگ ایله دایم اول پریزاد،
ائیلردی فراغت ایله فریاد.
سوزی دیلینه گتیرمه ییب تاب،
بیر گئجه داغیلدی یار و اصحاب،
آنجاق اونا شمع قالدی همدم،
سؤندوردو بیر آه ایله اونو هم.
یعنی نه روا شبی سییاهیم،
شمع ایسته یه غئیری برقی آهیم.
تنها قالیب ائتدی ناله زار،
درد و غمه قیلدی عجزین ایظهار:
- " کئی درد و غمی زمانه، بیللاه!
اولمان، بو گئجه منیمله همراه!
تنهالیق ایله من ائیلرم خو،
سیز اؤزگه موصاحیبه توتون رو! "
گؤردو غم و درده یوخ نیهایت،
قیلدی شبی تیره دن شیکایت:
- " کئی بختی سییاهیمین نظیری،
آشوفته قیلان منی اسیری!
اووَل یوخ ایدی سنین قرارین.
سئیر ایله کئچردی روزیگارین،
حالا نه اوچون قرار ائدیبسن،
ترکی رَویش ایختییار ائدیبسن؟
سرمنزیله می اؤزون یئتیردین؟
یا ظولمت ایچینده یول ایتیردین؟
ماتمزده سن، سییه لیباسین،
کیمدن اولا، نیشه دیر بو یاسین؟
درد و المیم دنیزی داشدی،
سئیلابی بلا باشیمدان آشدی.
تیری فلکه نیشانه اولدوم،
طاحونه (دگیرمان) چرخه دانه اولدوم.
ماتمکه ده دیر بو گئجه عالم،
من بختی قارا بیر اهلی ماتم.
نه صبر قالیبدورور، نه آرام،
بیلمن کی، نولور منه سرانجام.
اولموش بو گئجه تمام کؤوکب،
آزاریم اوچون فلکده عقرب.
صوبح آیینه سینی ژنگ توتموش،
فیضی سحری فلک اونوتموش.
ائی صوبح، سنین نه اولدو حالین؟
دم اورماغا قالمامیش مجالین؟
کؤنلون خوش ایسه، تبسسوم ائیله!
مئهرین وار ایسه، ترححوم ائیله!
فریادیما همدم ائت خوروسو،
آوازیما قوش صدایی کوسو،
مورغی سحری گتیر زبانه،
گؤستر دمی صوبحدن نیشانه! "
چوخ آغلادی، ائتدی ناله و زار،
دردی دیلی زارین ائتدی تکرار.
گؤردو مددینه صوبح یئتمز،
شب دردی دیلینه چاره ائتمز،
اوز توتدو اونا کی، فیضی عآمی
چکمیش بو مداره صوبح و شامی.
راضی دیلی زارین ائتدی آغاز:
- " کئی واقیفی حال و عاریفی راز!
یوخدور غمی دردیمه نیهایت،
غمدن کیمه ائیله ییم شیکایت؟
غم بی حد و من بسی ضعیفم،
من بؤیله غمه قاچان حریفم.
یا وئر منه مئحنتیمده طاقت،
یا طاقتیم اولدوغونجا مئحنت.
گر جامه صبریم ائیه لسم چاک،
حؤکمون یولو گؤرونور خطرناک.
ور کؤنلومه وئرسم ایستیمالت،
طاقتجه دئییل غم و ملالت.
ناموسدان ائیله سم جودالیق،
مجنون ایله قیلسام آشینالیق،
قورخوم بو کی، عیصمت اولا پامال،
فرمانه مووافیق اولمایا حال.
قیلسام بو هواده حیفظی ناموس،
معموره وصلیم اولا محروس.
قورخوم بو کی، دودی آهی مجنون
احوالیمی ائیله یه دیگرگون.
صادیقلرین آهی مؤعتبردیر،
اوندان حذر ائتمه مک خطردیر.
اول اؤیله، بو بؤیله نئیله ییم، وای،
بیلمن منی عاجیزه ندیر رای؟
یا رب، موتحییرم منی زار،
مئحنتلره اولموشام گیریفتار!
سرمنزیلی امنه راه بیلمن،
سندن اؤزگه پناه بیلمن.
گؤر باده غفلت ایله مدهوش،
قیل پرده لوطفونو خطاپوش!
دئرلر کی، سیتمرسیده مجنون،
اولموش منی موبتلایه مفتون.
من بیسر و پا اونا نه لایق
کیم، حوسنومه اولا کیمسه عاشیق؟
من ذررۀ خار و خاکسارم،
گردی رهی خاکی رهگوذارم.
روحوم کی، بدنده دیر، سنیندیر،
هر نشئه کی، منده دیر، سنیندیر.
گنجینه حوسنونه امینم،
سنسن سببیم کی، نازنینم.
یا رب، مدد ائت کی، بو امانت!
محفوظ اولا تا دمی قییامت!
تا قوربه توجه ائتدیگیم چاغ،
آلنیم آچیق اولا و اوزوم آغ! "
بو غزل لئیلی دیلیندندیر
یا رب، کمالی بارگهی کیبرییا حقی!
یعنی فوروغی نوری روخی موصطفا حقی!
قیل غرقه بحری عشقه ووجودیم سفینه سین،
فرمانی خیضری موسی ائدن ایقتیدا حقی!
صوبحی وصاله ائیله بدل شامی هیجریمی،
صوبحون دمینده کی نفسی دیلگوشا حقی!
درد و بلامی راهی محبتده قیلما کم،
راهی محبتینده کی درد و بلا حقی!
اهلی ضلالتم، منه گؤستر هیدایتین
ائهدایی راهی راست قیلان رهنوما حقی!
اندوه و درده کؤنلومو صاحیب تحممول ائت،
درده تحممول ائیله ین اهلی ریضا حقی!
ایخلاصیم ائت دوعایه فوضولی کیمی دوروست،
درگاهده ایجابته لایق دوعا حقی!
تمامی سوخن
عجز ایله دوعا قیلیردی اول ماه،
ایظهاری نییاز ائدیب کی، ناگاه،
چکدی جرس الرحیله آواز،
رسمی هدی ائتدی ساریبان ساز.
کؤچ اولدو آچیلدی بارگه لر،
بختیلره مهد چکدی مهلر.
بیر محمیله گیردی لئیلی زار،
کوهی غمین ائتدی ناقه یه (ناقه- یوک داشییان دوه) بار.
افغانی ائدیب جرس اوچون پست،
عشقی مئیی ائتدی ناقه نی مست.
بو لئیلی نین ناقه یه عرضی راضیدیر و زبانی حال ایله ایظهاری نییازیدیر
چون ناقه ده گؤردو نشئه حال،
قیلدی اونا هم بیانی احوال:
- " کئی، غالییه موی و عنبرین بوی
گولچؤهر و خارخار، خوشخوی!
ائی باشی آچیق، آیاغی یالین
بولموش نئچه کز حرم ووصالین!
سؤودازده نیشه دیر دیماغین؟
کؤکسونده ندیر بو اسکی داغین؟
کیمدن سنه یئتدی ظولم و بیداد،
هر لحظه ندیر فغان و فریاد؟
عششاق طریقیدیر طریقین،
گر عاشیق ایسن، منم رفیقین.
نالان، غمی عشقی یارداندان،
سن دخی بیزیم قطاردانسان.
من کیمی یوخ الده ایختییارین،
بیر اؤزگه الینده دیر مهارین.
چون دوشدو سنینله ایتتیفاقیم.
رحم ائیله منه گؤر ایشتییاقیم.
لوطف ائیله، بینایی کاری خئیر ائت،
مجنونوم اولان دییاره سئیر ائت!
بو شیفته نی یئتیر اول آیه،
بو دردی یئتیشدیر اول دوایه " .
ناگاه، گئدردی، اولدو بیهوش،
موطلق اؤزون ائیله دی فراموش.
بیهوشلوغوندا دوشدو اول نور،
همراهی اولان گروهدن دور.
اول نؤوع ایدی ظولمتی شبی تار
کیم، اولمادی ساریبان خبردار.
چون، گلدی اؤزونه اول پریوش،
اولدو بو قضیییه دن مشووش.
گؤز آچدی، اؤزونو گؤردو ایتمیش،
همراهی بوراخمیش اونو گئتمیش.
درد اوزره موضاف اولدو دردی،
ترپتدی حیونی رهنوردی.
چوخ جهدایله ائیله دی تکاپو،
چوخ یول آراییب یوگوردو هر سو.
نه راه، نه راهبر بولوندو،
نه قافیله دن اثر بولوندو.
تنها یورور اولدو اول سمنبر،
ظولمتده میثالی ماهی انور.
چون سئیری فلکده لئیلیی ماه،
شب قافیله نی ایتیردی، ناگاه
لئیلی صیفتینده گون چیخیب فرد،
جممازه یه چکدی محمیلی زرد.
دوشدو گوذر اول سمن عذاره،
مجنونی حزین اولان دییاره،
هر یان نیگران گزردی اول ماه،
بیر شخصی حزین گؤروندو ناگاه
سورماغا علایمی منازیل،
اول شخصی حزینه اولدو مایل،
لوطف ایله تکممول ائتدی آغاز:
- " کیمسن؟ " –دئییبن یئتیردی آواز.
باش قالدیریب اول اسیری محزون،
دؤندردی جاواب اونا کی:- " مجنون! "
لئیلی دئدی:- " ائی اؤزونو مغرور،
حاشا دئیه اژدها سؤزون مور!
حاشا دئیه زاغ، بولبولم من،
یا لاف اورا خار کیم، گولم من! "
مجنون دئدی:- " ائی دوری (düri)یئگانه
مجنونا بیلیرمیسن نیشانه؟
اول شییفته نین ندیر نیشانی،
گؤردوکده ندن بیلیرسن آنی؟ "
لئیلی دئدی:- " اول پریلیقادیر،
روخسارله قددی دیلروبادیر.
سن شییفته سن، اسیری ماتم،
روخساری شیکسته، قامتی خم.
سن خارسن اول عزیزی ماتم،
سن بیسر و پاسن، اول موعظم " .
مجنون دئدی:- " اهلی عشق اولور خار،
حوسن اهلینه دیر صفا سزاوار " .
لئیلی دئدی:- " ائی بهانپرداز!
قئیدی دیلی زاریمه فوسونساز!
پئیکر، توتالیم، تؤکولدو غمدن،
یا قامتین اولدو خم سیتمدن،
مجنونو دئیرلر اهلی ایدراک،
اشعاری لطیف و لهجه سی پاک.
سنده قانی اول ادایی دیلسوز،
اشعاری حئکایتی دیل افروز؟ "
مجنون دئدی:- " اهلی حال اولور لال،
بسدیر نمی اشک شاهیدی حال.
ترتیبی عیبارت و فصاحت،
عشق اهلینه دیر دلیلی راحت.
راحتدن اولان منیم کیمی دور،
گر صامیت اولا دئییلمی معذور؟ "
لئیلی دئدی:- " چون سنه شکیم وار،
مجنون ایسن ائیله حالین ایظهار،
لئیلینی سئورسن ائیله بونیاد،
بیر شعر، کئچن زامانین ائت یاد " !
بو مجنونون لئیلییه ایظهاری حالی زار ائتدیگیدیر.
مجنونی حزین ائشیتدی سوگند،
گؤردو اونو شعره آاریزومند،
تفصیلی غمینه وئردی ایجمال،
قیلدی اونا عرضی صورتی حال:
- " کئی، سبزه دردیمه وئرن آب!
سرریشته رازدان آچان تاب!
سورما نئجه کئچدی روزیگارین.
عشق ایچره نه اولدو حالی زارین؟
دیلدار غمینمی سؤیله ییم آه،
یا پندی محب و طعنی بدخواه،
چکدیم نئچه گون جفایی مکتب،
هر روز مشققت ایله تا شب.
آخیر کی، چوخ اولدو طعنی اغیار،
آیریلدی منی شیکسته دن یار.
فاش اولدو چو عالمه فسانم،
تدبیریمه دوشدو آتام، آنم،
گه سعی ایله کعبه یه یوگوردوم.
آچیلمادی هیچ بابدن باب،
تدبیریمه عاجیز اولدو اهباب.
گه نوفله ائیله دیم تزرع،
فیضینده بولونمادی توققع.
گه ایبنی سلامه یار اولوب یار،
وئردی دیلی موبتلایه آزار.
گه زئید پیامینا ایناندیم،
هر وعده کی، وئردی دوغرو ساندیم.
اوممید ایله عؤمروم اولدو زایع،
حالیم بئتر ائتدی ضعفی طالع.
القصصه، ووجودیم اولدو برباد،
بیر لحظه فلکدن اولمادیم شاد " .
کؤنلونه قیلیب فراق تاثیر،
بیر طورفه غزل هم ائتدی تقریر:
غزل
آه کیم، بیر دم فلک راییمجه دؤوران ائتمه دی.
وصل درمانیله دفعی دردی هیجران ائتمه دی.
یاردن مین دردی دیل چکدیم، بو هم بیر درد کیم،
بیلدی مین دردی دیلیم، بیر درده درمان ائتمه دی.
وادیی قوربتده جان وئردیم، منی اول شاهی حوسن،
بیر گئجه خوانی ووصالی اوزره مئهمان ائتمه دی.
دوستلار، چاکی گیریبانیم گؤروب عئیب ائیله من!
کول (کی اول) گولو کیم گؤردو کیم، چاکی گیریبان ائتمه دی!
فقر مولکون توت گر ایسترسن کمالی سلطنت،
کیم، بو مولکون فتحینی فغفور و خاقان ائتمه دی.
طاغی بیداد ایله هر دم قانیمی تؤکمک ندیر؟
ائی فلک، هر کیم دم اوردو عشقدن قان ائتمه دی.
عهد و پئیمان ائتدی یاریم کیم: "سنه یارم" ، ولی،
یارلیق وقتی وفایی عهد و پئیمان ائتمه دی.
عقل مئیدانینی زیندانی بلا بیلمز هنوز،
کیم کی، بیر موددت جنون مولکونو سئیران ائتمه دی.
سیرری عشقین ائتمه دی آنجاق فوضولی آشیکار،
بو موبارک ایشی هر کیم ائتدی، پونهان ائتمه دی.
بو لئیلی نین مجنوندان خبردار اولدوغودور و متاعی وصلینه نقدی جانلا خیریدار اولدوغودور
چون بیلدی کیم اولدوغونو لئیلی،
روخسارینا آخدی اشک سئیلی،
گیریان دئدی: - " ائی گؤزوم چیراغی!
وحشیلره ال، منیمله یاغی!
سن من دئدیگیم حبیب ایمیشسن،
دردی دیلیمه طبیب ایمیشسن.
سنسن دون و گون دیلیمده ذیکریم،
کؤنلومده اولان خیال و فیکریم.
گر تانییا بیلمه دیم روادیر،
مستم من و مست ایشی خطادیر.
کیمسه کی، اؤزوندن اولا غافیل،
بیر اؤزگه یی بیلمه یه نه قابیل.
اول دم کی، دیماغا یئتدی بویین،
جان بیخبر اولدو، عقل شئیدا،
تن قیلدی مین ایزتیتاب پئیدا،
دریایی تحییوره اولوب غرق،
اغیاردن ائتمه دیم سنی فرق.
معذور توت ائی صنم بو حالیم
طعن ائیله مه، وئرمه اینفیعالیم.
سنسیز من ایدیم شیکسته خاطیر،
یوز شوکر، سنه یئتیشدیم آخیر.
گولزاری اومیدیم اولدو سییراب،
یا رب بو خیالمی دی، یا خواب؟
عیش و طربیم چیراغی یاندی،
بختیم یوخودان مگر اویاندی؟
ائی دیل کی، ائدردین آه و ناله،
دایم نیگران اولوب ووصاله،
ها، دؤولتی وصل و ذؤوقی دیدار!
بیللاه، دخی ائتمه ناله و زار!
ائی دیده، تؤکوب سیریشکی گولگون
هر دم دئر ایدین کی:- " قانی مجنون؟ "
منظورون اولوبدور اول سمنبر،
قیل مقدمینه نیثار گؤوهر!
ائی جان، کی چکردین اینتیظاری،
گؤرمک دیله ییب همیشه یاری،
یئتدین اونا، گل، چیخ ایندی تندن،
گئت یاره، کس ایخیلاطی مندن "
دردینی دئیرکن اول پریزاد
سوز ایله بو شعری ائتدی بونیاد:
بو غزل لئیلی دیلیندندیر
آچمادی کؤنلوم فلک، تا باغریمی قان ائتمه دی،
قیلمادی خوررم منی، تا زار و گیریان ائتمه دی.
قیلمادان بیداد ایله یوز پاره پورخون کؤنلومو
بو چمنده گول کیمی بیر لحظه خندان ائتمه دی.
شوکر کیم، وئردی فلک کامیم منی نومید ائدیب،
شیوۀ مئهر و محبتدن پشیمان ائتمه دی.
درد یوخدور کیمسه ده، یوخسا طبیبی فیضی عشق،
کیمده گؤردو درد کیم، اول درده درمان ائتمه دی.
صبر یوخدور مردومی عالمده، ور نه روزیگار،
قانسی موشکولدور کی، تدریج ایله آسان ائتمه دی.
توتدو سئیلابی دو چئشمیم یئر اوزون، امما خوشا
کیم، بیناسین صبریمین اول سئیل ویران ائتمه دی.
عشق سؤوداسیندا سود ائتدین متاعی وصلدن،
ائی فوضولی، جان وئرن جانانه نؤقصان ائتمه دی.
مجنونی-هئیرانین نیهایتی-حئیرتیدیر لئیلیدن ایستیغنا ایله غفلتیدیر
مجنون دئدی:- " ائی آچان منه راز،
لوطفیله قیلان منی سرفراز.
کیمسن؟ منه ظاهیر ائیله آدین!
بو داییه ده ندیر مورادین؟
جان تازله نیر فصاحتیندن،
بو لهجئیی-پورملاهتیندن.
خولقی خوشو لفزی جانفزاسن.
بؤیله گؤرونور کی، آشیناسن.
بیللاه، نه دییاردن گلیرسن؟
نه راهیگوزاردن گلیرسن؟
گر لاله ایسن، نه داغدانسان؟
ور سوسن ایسن، نه باغداندان؟
شیرین-شیرین تکللومون وار،
حالی-دیلیمه ترههومون وار.
بیگانه دن اوممازین بو حالی،
بیر اولفتدن دئییل بو خالی.
بیهوده دئییل بو کؤنلوم آلماق،
گلمک، باشیم اوزره سایه سالماق.
اقل اولسا ایدی منیمله همراه،
احوالیندان اولوردوم آگاه،
غم کؤنلومو ائتمه سه یدی بیتاب،
گؤز پرده سی اولمایایدی خوناب.
غفلت خله لیندن آیریلاندیم،
البتته کیم اولدوغون بیلردیم.
چون منده یوخ احتیمالی-ایدراک،
سن سؤیله اؤزون کی، کیمسن، ائی پاک؟ "
بو غزل مجنون دیلیندندیر
ائیله سرمستم کی، ایدراک ائتمزم دونیا ندیر،
من کیمم، ساقی اولان کیمدیر، مئیو سهبا ندیر.
گرچی جاناندان دیلی-شئیدا اوچون کام ایسترم،
سورسا جانان بیلمزم کامی-دیلی-شئیدا ندیر.
وصلدن چون عاشیقی موستغین ائیلر بیر ویصال،
عاشیغم`شوقدن هردم بو ایستیغنا ندیر؟
حیکمتی-دونیاوو مافیها بیلن عاریف دئییل،
عاریف اولدور بیلمه یه دونیاوو مافیها ندیر.
آهو فریادین، فوضولی، اینجیدیبدیر عالمی،
گر بلایی-عشق ایله خوشدور ایسن، قووغا ندیر؟
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder