Mehmet Akif Ersoy ve Yahya Kemal Bayatlı hakkında

Mehmet Akif Ersoy ve Yahya Kemal Bayatlı hakkında....

*** Ersoy şair değil, aruzu bilen nazımdır. Aynen Azerbaycanın M. Aliakber Sabir adlı şairi gibi tümüylü realist ve şiirin dışında bir algılayışa sahip. Yazdıklarında şiirsellikten eser yok, hepsi slogan. İdeolojik beyanlar. Ersoy nazmı başka dillere tercüme edilirse, bir tane okuyucu bulamaz, çünkü evrensel değerlerden yoksun sloganlardan oluşmaktadır. Varlığın kendisini gizemli şiirsel biçimde göstermesi Ersoy şiirlerinde gözükmemektedir. Mesela edebiyatşünaslık tarihinde Mevlana, Hafız, ... sıralamalarında Ersoya yer bulmak olanaksız. Şiirsellikten yoksun olduğundan sloganlarında agresiflik ve şiddet coşmakta. Başka medeniyetleri eleştirmesi de estetik ve eğitici değil, saldırgan biçimdedir. Oysa şiirin eleştiri dili daha yumşak ve eğitici olmalı, incitici ve def edici olmamalıdır. Düşündürücü ve barış çağrıştırıcı olmalıdır. Klasik şiir deneyiminin etkisini Ersoy eserlerinde görmek mümkün değildir. Ersoy nazmları en çok markisist söylemlere benzemekte. Devrimci, uçurgan ve saldırgan. Sadece Ersoy aruz veznini kullandığı için onun yazdıkları felsefi olarak gözüküyor. Oysa aruz kendi zatında felsefidir, yani Ersoy sloganlarını derin olarak gösteren yalnızca aruz veznidir, söylemin kendisinde derinlik ve evrensellik yok. Ersoy sloganları ideolojik olduğundan okurunu düşünmeye değil, düşünmeden eyleme çağrıştırmaktadır. Şiirin estetik ve metafizik ontolojisi yok. Ersoy nazmında hayal ürünü güzelliklerden eser yok, oysa şiirin görevi insanı yalnızca acı ve karanlık gerçeklerle karşılaştırmak değildir, şiir kendisi hem de bir dünya yaratıcısıdır. Ersoy nazmı insana hıtap etmez, ideolojik bir grupa hıtap eder. Bu yüzden de her devirde onun nazmlarının okuru yalnızca ideolijik İslamcı grup olacaktır. Sanat ideolojik çerçeverlere sığmamalıdır.

*** Yahya Kemal Bayatlı Ersoyun tersine nazım değil de, şairdir. Yazdıkları tüm eserlerinde ima, istiare, estetik yaklaşım ve şiire özgü tüm özellikler açıkça gözükmektedir. Yayha Kemal şiirleri okuru estetik derinliği olan varlığı anlama yöntemine sevk ediyor. Bayatlının şiirlerinde varlıkla karşılaşma söz konusu. Realizm ötesi ve insan ruhuna gerekli olan varlık düşlenmektedir Bayatlı şiirlerinde. Ölüm-yaşam dönüşümü acı çektirmeden ve saldırgan dil kullanmadan kendisini gösteriyor. Sözlerin müziksel örümü okurun iç dünyasında gizemli melodiler uyatıyor. Hayal dünyasında oluşturulan gizemli tablola Bayatlı şiirlerinde karşılaşıyoruz. Saldırganlıktan, devrimcilikten öte barış ve hüzünlü bir mutluluk içeren şiirler. Anlaşılmaz varlık ve sonsuzluk gizemi damarlarımızda dolaşır Bayatlı şiirlerini okuduğumuzda. Sözcüklerin ördüğü bir dünyayla karşılaşırız. Bayatlı eserlerinde şiir varlığın evine dönüşür. Evrensel değerleri içeren Bayatlı şiirlerine bütün beşerin ihtiyacı var. Bayatlı şiirlerinde ideolojik belirti söz konusu olmadığından her kes okuyup zevk alabiliyor ve gerçek sanatın özelliği de bu. Mevlana, Hafız, Attar, ... sıralamalarında Bayatlı da vardır.