Laiklik ve bilgelik

Bilgelik iyi de ama bilgelik ve ahlak konusu başkaca alanlar. Bilge olmak ahlaklı olmak anlamnda değildir. Olsaydı, bilge insanlar atom bombasını icat etmezlerdi. Çünkü bu bombayı icat etmek bilgeliktir, ama etik değil. Bu yüzden daha değişik alanlarda, özellikle politik ve ekonomik sahalarda bilgeler toplumu ve cahil kitleyi sömürmesinler diye açık toplum ve hukukun üstünlüğünü modernite tarihin en büyük keşfi olarak ortaya koymuştur. Yani bütün yetkiler sınılanacak ve edimler toplumun, toplumu temsil eden muhalefetin kontrolünde, nezaretinde olacak. Böyle bir sistem bizim ülkelerde yok. Şeriat düzeni sahtekarlığı adı altında tüm felaketlerin hepsi müslüman ülkelerinde ve onların yağmacı tarihlerinde. Bu yüzden de bilgelerin halkı sömürmesi daha kolay. Çünkü halkın zayıf noktalarını da bilgeler iyibilirler. Laik ve demokratik sistemler bunu önleyebiliyor. Başka seçenek yok. Yani tarih, başka seçenek sunamamıştır. Laiklik yeterli değil tabii, bir de onu pekiştirecek demokrasi lazım. Yoksa Suriyede de laik düzen vardı. Demokrasi olmadığı için bu kez laiklik kendisi bir din haline getirilir. Dinlerin kaynağı metafizik olduğu için diyaloğu kabul etmezler. Ama biz metafizikte yaşamıyiruz. Maddi alemde yaşıyoruz. Bu yüzden laikliğin kendisini de dini dogmalara dönüştürmek kolay. Laikliğin de dinsel tehlikeye dönüşmesini önlemek için demokrasi şarttır. Yani diyelim ki, kadına dinsel ölçülerle yaklaşmamak. Onu tercih ve seçim hakkı, şarkıl söylemek hakkı, mutlu olma hakkı tanımak. Bu, yalnızca laik ve demokratik bir düzende mümkündür ve başka sistemlerde olmamış, olamazdır. Nitekim laiklik öncesi batı kültüründe kadının İncile dokunması bile günah sayılmaktaydı. Bu yasaklar uygulayan da bilge insnalardı, kitap yazan erkeklerdi. Yalnız demokratik ortamda laiklik politik alanla sınırlıl kalmayarak eğitim sistemine de yansıyarak insanların bilinaltında biriken dinsel ve mitolojik hurafeleri sorgulayabilir. Laiklik ve demorasinin olmadığı bir ülkede ne ussal bir din, ne hukuk, ne ahlak, ne ilim olur. İlim de ideolojileştirilir.