2 Şubat 2018 Cuma

Qarabağ medeniyeti Avşar medeniyetidir

Bir dövrü deyerlendirerken kiçik istisna olaylara baxmazlar. Olayın ontolojisine ve vizionuna baxarlar. Sefevi çizgisi ve vizionunda türk milli kimliyi gelişemez, gelişememişdi. Türk kimliyini yansıdan Dede Qorqud, Füzuli, Kişveri, Nesimi, ... kimi yazarların eserleri Sefevi öncesi bayındrılı ve diger dövletlerin ürünü. Sefevi öncesi dövrlerde türkceni aşağılama söz qonusu déyil. Avşar medeniyyeti de Sefevi qarşıtlığı zemininde ortaya çıxdığından türk milli kimliyini amac édinmişdir. Qarabağda türk dilinde méydana çıxan edebiyyatın hecmi bütün Qacar-Sefevi tarixinden daha artıq ve daha gözel türkcededir. Nedenin bilirsinizmi? Çünkü Qarabağda méydana gelen türkce yazma seneti Avşar medeniyyetinin ürünüdür. Avşarlar öncesi Qarabağda türkce bir eser yazılmamış. Avşar Şahın généralı Pebah Xan 10 min Avşar ordusuyla Qarabağa yérleşdi. Avşar impératorluğunun géniş milli vizionu ve Avşar dövründe türk ulusal kimliyinin yükselişi özünü dar Qarabağ mühitinde davam étdirdi. Yoxsa Sefevi dövrü Qarabağa baxsanız, Bayan Nateva, ne Vaqif, ne Vidadi kimi şairler vardır, ne de musiqi seneti. Musiqi seneti de Qarabağda Avaşar kültür qaynaşmasının uzantısıdır. Nitekim Avşarı muğamı ve aşıq havası sırf Avşar medeniyyetinin davamı olaraq Qarabağ ve şévresinde varlığını sürdürmüşdü. Qacarlarsa, Avaşar kimliyi qarşıtı olduqları üçün Sefeviliyi tekrar diriltdiler. Avşar Şah zamanında geldikleri Lübnana, Necefe ferar éden tüm mollaları géri çağırdılar. 130 illik uzun Qacar döneminden héç bir elde tutulacaq miras qalmazken, her şéyi meşruteçilerin üzerine yüklemek yanlış yöntemdir. Nasireddin şah zamanında meşrutemi vardı? Darultercümeni açarken türkce üzerine de küçücük bir ferman vérseydi, neler olmazdı. Meşrute Qacarın bünyesi dışında bir olqu déyildi. Bu kitabları Qacar tehsil nazirliyi çıxarmış. Qacarlar döneminde türkceyi ve türkleri aşağılamayan bir dövr olmamışdır. Çünkü Sefevi kimliyi uzantısında türk kimliyi ortaya çıxamaz ve bundan sonra da çıxması mümkün déyildir. Tek-tek menim kimi, sizin kimi adamlar ortaya çıxar, onlar da ölke içinde yaşayamazlar. Çünkü Sefevi kültür ve inanc mühitinde türk kimliyinden yana olaraq sosial ve medeni status qazanmaq mümkün olmaz. Şexsiyyetli türk ve türkce düşünen ve yazan insan yétişmez. Öylleyse bu dil bizim neyimize lazım? Sadece Sefevilerin hesen, hüséyn, zehra iftiraları dolu olan bu dilde ne var? Neye gerekdir? Hansı mutluluq aracı ola biler bu dil? Sefevi-Qacar aristokrasisinde türk kimliyine yér olmaz. Xalq ve millet déyilen olqu aristokrat tebeqeden ibaretdir. Dağda-daşda kiçik ortamlarda yaşayan çobanın, xalq kütlesinin düşünce ve senet dünyasına ne étkisi ola biler? Aristokrasi, yeni elindeki imkanlarla maddi-menevi üretimini öz dilinde éden qişr. Yoxsa bir néçe ozamanın orada-burada bulunmasıyla düşünceye, élme giren bir dil méydana gelmez.



Hiç yorum yok: