Osmanlı edebiyatı üzerine

Osmanlıda Farsça yazmış şairlerin şiilerini okuyorum. Fars dilinde ezber bildiğim şiirlerin sayı belirsiz olduğu için sözde Osmanlı edebiyatı adlanan Farsça şiirlerde ezberbildiğim Farsça şiirlerin ya kendisiyle, ya içeriği ile, ya biçimi ile, ya da çalıntı şekli ile karşılaşıyorum. Bu konu üzerine bir uzun makale yazmayı düşünüyorum. Ama özellikle Yavuz Selimin ve Sultan Süleyman Kanuninin yazdıkları Farsça şiirler büyük Fars şairlerinden ya çaıntıdır, ya intihal, ya da iktibastır. Sültan Süleyman Kanuninin rübailerinin intilahlle iktibas karışımı olduğundan bir örnek. Kanuni büyük Fars şairi Hace Abdullah Ensarinin rübaisini bu biçim intihallleştirmiştir:

1-Hace Abdullah Ensari

در دیده به جای خواب آب است مرا

زیرا که به دیدنت شتاب است مرا

گویند بخواب تا به خوابت بینی

ای بی خبران چه جای خواب است مرا

2- Sultan Süleyman kanuni:

دیده از آتش دل غرقه در آب است مرا

کار این چشمه ز سرچشمه خراب است مرا

دیده بر هم زنم و روی تو بینم به خیال

در شب هجر مگر دیده به خواب است مرا

*