21 Temmuz 2019 Pazar

laik şiir


Türk şiirine seküler görüşün yansıması çok geç vakitte olmuştur. Sünni çizgisindeki türk şiiri nerdeyse gelişmemiştir. Alevi-şii çizgisindeki şiir de kişinin benliğini imam, Ali, Hüseyin, ... ve ya bir şeyh yolunda yok saymıştır. Şiir musuki ve matematik ölçüyle beyan edildiği için ve bizim halk olarak doğamız henuz laik edebi örütlere (metinlere) uyum sağlamadığı için bu gibi şiirsel söylentiler hoşumuza gidiyor. Oysa ki, insanın bireysel yaşamı her şeyin üstünde ve en kutsal olandır. İnsan kendi hayatını hiçbir şeye feda etmemelidir. Serini uğruna vermek için birini aramamalıdır. Hayat kişiye özeldir ve onu kimseye feda etmemek gerekir. Laisite ve modernite öncesi birey hayatının hiçbir önemi yoktu. Bu hayatı kolektifin, dinin, ideolojinin, işçi sınıfının (Diniz Gezmiçler gibi) uğruna feda etmek cesaret ve erdem sayılmaktaydı. Oysa bunlar hatalı, insan hayatına karşı tuzak. Son lahzaya denli kişi, hayatı kendisi için yaşamalıdır. Buradaki kendilik çevreden ve doğrulardan koparak uydurma bir yaşantı değil. Kendi vucuduna değer vererek, kendi vucudunu yaşamaya gerekli görerek başkalrına da kendi yaşantısı uzantısında yaşama olanakları sağlamak, sağlama olanağı olmasa bile, bunu kendi düşünce ve dünya görüşünde kabul etmek. İnsanı ölüme çağrıştıran hiçbir yazınsal örüt (metin) hayata saygı duyamaz. Bu gibi serlerini şah yolunda koymak için meydan arayan Alevi-Kızılbaş sürüsü 1501 yılında aynen bu söylentilerle İrana girip bizim nerdeyse milli devletimiz niteliğinde olan Bayındırlı- Türk devletini devirip onların soyunu katl edip ve yerine ırkçı, hurafeci Safevi devletini kurdular. Türkleri ebedi köleliğe teslim ettiler. Hepsinin de ağzında "Şah uğruna serimi koymaya geldim" lafı dolaşıyordu. Şah İsmaili şah (!) Alinin dirilmiş sureti olarak görüyorlardı. Dolayısıyla Alevi paradigmasında birey ve kişi hayatına saygı yok. Hayat bu paradigmada o denli değersiz ki, her Ali soyundan şeyhin ayaklarına sunulabilir. Türkiyede son yaklaşık 100 yıldaki laik uygulama Alevi şiirini ve değişlerini etkileyemedi. Alevi değişleri eksenli musikilerin evrensel içeriği ve değeri yok bence. Hepsi Arap oğullarının yasını tutmakla zarımaktalar.

Hiç yorum yok: