Maddiyyat maneviyyat

Anlamanın faydası nedir? Anlamak kimin çocuğunun aç karnını doyurabilir, eğitim sistemi geliştirir? Müslümanların anlama yeteneği ve yöntemi zaten baştan beri yok. Olmuşsa, bunun görüntüsü nerede? Hoşlanmasam da Mevlananın şöyle bir görüşü var:

İnsanın ilk ihtiyavı hep yemek,

Çün yemeksiz bir iş olmaz eylemek.

Evet, insan için anlamanın hiçbir değeri ve gereği yok. Bütün tarihte ve toplumlarda çok azlıkta olan ve anlama işiyle uğraşan kişiler olmuşlar. Toplum anlamaz. Batıdaki toplumda anlamıyor. Sadece hayattan zevk alıyor. Zevk peşinde koşuyor. Çocuklarını iyi okutup, iyi maddi yaşantıya kavuşturmanın zevki, ... bunun gibi zevkler. En büyük maneviyatsızılık yoksulluktur. Yoksulluk insanı her tür rezil yaşama mahkum eder. Bu yüzden anlamadan önce toplum düzeyinde maddi statülerin ilerlemesini ön görmek gerekir. Bir baba evladına maneviyat miras bırakmakla yükümlü değil. Asla böyle bir görevi yok. Yoksul yaşamaması için maddi imkan miras bırakmalı. Çünkü babanın maneviyat olduğunu düşündüğünü evlat saçmalık olarak görebilir. Maneviyatın tanımı bile yok. Nedir manevi hayat? Tarihte bunun örneği kimler ve neler olmuş? Müslüman maddi yaşamı keşf edemez diye düşünüyorum. Bunun için Kuranla olan bütün bağlarını koparmalıdır. Aynen Batıda, japonyada, Singapurda olduğu gibi. Bilimsel yolla ve yöntemle maddi hayat keşfedilir, inançla değil. Maddi hayatın keşfi demek maddeyi bilimin ve bilginin ışığında irdeleyip onu verimli hale getirmek ve yaşam olanaklarını kolaylaştırmak demektir. Böyle bir tecrübemiz olmuş mu tarihte? Olmuşsa bilmek isterim. İnsanın maneviyat tesis etmesi bireysel yönelimdir. İster eder, ister etmez. lakin bir hukuk çatısı altında güvenli yaşamak her kesin isteği ve görevi olmalı. Maneviyatın ölşüsü yok. Ancak maddi refahın ölçüsü var. Maneviyat yoklukla uğraşmaktır. Maddi hayat madde hakkında bilimsel bilgi üretmektir.

Hiçbir öğütle bir zengin adam malını paylaşmaz. Hİçbir öğütle yoksul adam hırsızlıktan kendisini alı koyamaz. Bu sorunlar ahlakla ve maneviyatla çözümlenmemiş, çözümlenemez. maneviyat bu sorunları derinleştirir. Bu sorunları çözen modern hukuktur. Modern hukuk fazla para kazanandan fazla vergi alarak ülkenin yoksulları, işsizleri, özürlüleriyle, çocukları, yaşlıları, hastalarıyla paylaşşıyor. Maneviyat insanca yaşamsa, onu da bu yolla tesis etmek oluyor. Ayetle, cennet vadi, Tanrı kelamıyla değil. Nitekim bu eskimiş yöntem başarısız olmuştur.